گسترش دانش و تجربه مهندسی

در این وبلاگ قصد داریم به موضوعاتی که اشخاص از زمان ورود به رشته مهندسی تا تبدیل شدن به یک مهندس مجرب با آن درگیر هستند، پرداخته شود

گسترش دانش و تجربه مهندسی

در این وبلاگ قصد داریم به موضوعاتی که اشخاص از زمان ورود به رشته مهندسی تا تبدیل شدن به یک مهندس مجرب با آن درگیر هستند، پرداخته شود

دنیای مهندسی، دنیای پر رمز و رازی است. در گذشته شاهد آن بودیم که هر رشته مهندسی قصد داشت با ایجاد مرزهایی، گرایش هایی را پدید آورد که تخصصی تر به حوزه های مزبور پرداخته شود. ولی با گسترش دانش، نه تنها مرزهای درون رشته ای کمرنگ شد، بلکه مرزهای برون رشته ای نیز اهمیت خود را از دست داد. هم اکنون یک مهندس نمی تواند بگوید از آن جا که در رشته من به این موضوع پرداخته نشده است، من این زمینه کاری دارای این موضوع را نخواهم پذیرفت. بنابراین شاهد هستیم یک استاد ریاضی در زمینه هوش مصنوعی فعالیت می کند. استاد مکانیک، پروژه هایی در زمینه ابررایانه انجام می دهد و ... .بنده با وجود آن که در زمینه مهندسی مکانیک مطالعه داشته ام، ولی به دلیل اشتراکات فراوان مخصوصا در سال های ابتدایی، برای سایر رشته ها هم مطالعه این وبلاگ خالی از فایده نخواهد بود. از طرف دیگر با مطالعه تاریخ مهندسی می بینیم که سایر رشته های مهندسی از پهلوی این مادر بیرون آمده اند.

۴ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «مهندس حرفه‌ای» ثبت شده است

به نظرم رسید که بخش جدیدی در این وبلاگ در نظر بگیرم و پروژه هایی که تاکنون انجام داده ام را به تدریج وارد آن کنم. در این پست قصد دارم یکی از پروژه های در زمینه جوشکاری پیشرفته که در مقطع کارشناسی ارشد انجام داده ام، خدمت شما ارائه کنم. به طور کلی در فرآیندهای جوشکاری ما قصد داریم که با توجه به نوع فرآیند (مثلا جوشکاری قوسی) و انتخاب ترکیب درستی از پارامترهای در دسترس از جمله ولتاژ و جریان الکتریکی، نوع الکترود، فاصله نوک الکترود تا سطح قطعه کار، سرعت حرکت و غیره، حالت بهینه ای از فرآیند ایجاد شود که ناحیه اتصال استحکامی برابر و یا حتی بیش از فلز پایه داشته باشد.

در قسمت زیر چکیده ای از پروژه مورد نظر ارائه شده است.

راه حل منابع حرارتی توزیع شده متحرک برروی یک صفحه نیمه بی‌نهایت، اطلاعاتی درمورد هردوی اندازه و شکل حوضچه جوش قوسی فراهم می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که هردوی متغیرهای فرآیند جوشکاری (جریان، طول قوس و سرعت حرکت) و پارامترهای ماده (ضریب انتقال حرارتی) بر شکل جوش تاثیرات قابل توجهی می‌گذارند. پیش‌بینی‌های نظری با نتایج تجربی روی فولاد کربنی، فولاد ضدزنگ، تیتانیم و آلومینیوم تطابق قابل قبولی دارند.


پروژه جوشکاری پیشرفته
عنوان: Temperature Fields Produced by Traveling Distributed Heat Sources
حجم: 2.08 مگابایت

۰ نظر ۱۶ آبان ۹۴ ، ۲۳:۴۵
عماد صادق زاده
پیش نوشت: داستان جالبی از یکی از دوستان شنیدم گفتم شاید برای شما هم مفید باشد. ایشان می گفت دوستم هیچ گاه سر کلاس حاضر نمی شد. می گفت این استادا وقتم را می گیرند و فقط مطالب جزوه را روی تخته کپی می کنند. انصافا این حرف برای اغلب استادای امروز درسته. می گفت در عوض می رفت روی نرم افزارها کار می کرد. برای همین هم در حین تحصیل کار می کرد و هم پس از تحصیل تونست کارمناسبی برای خودش دست و پا کنه.

امروزه به دلیل طراحی های پیچیده، محاسبات تحلیلی و دستی جوابگو نیست و لازم است از نرم افزارها در فرآیند طراحی، تحلیل و ساخت استفاده شود. این می شود که نرم افزارهای طراحی به کمک کامپیوتر یا CAD مطرح می شوند. به نظرم باتوجه به آگاهی خودتون و توضیحات ارائه شده لازم نیست بیشتر در مورد ضرورت یادگیری نرم افزارهای مرتبط با رشته و گرایشتون صحبت کنم. ولی روش یادگیری و زمان آن.
در حقیقت دانشجویان سال اول رشته های مهندسی در حقیقت درحال پاس کردن دروس علوم پایه و یکی دو درس مهندسی مثل استاتیک و نقشه کشی هستند. به نظر من پس از ترم دو و در بازه سه ماهه تابستان می توان یادگیری نرم افزار را شروع کرد.
در زمینه مهندسی مکانیک که تخصص خودم هست میتونم بگم بهتره ابتدا با یادگیری یه نرم افزار CAD آغاز بشه. خوب همونطور که میدونید شامل نرم افزارهای Catia ، SolidWorks ، Pro/Engineer و Inventor میشه. توی دانشگاهها معمولا کتیا یا سالیدورکس را بهش اقبال نشون دادند. من خودم تاحالا کسی را ندیدم پروانجنیر کار کرده باشه درعین حال که شنیدم هر سه زمینه طراحی، تحلیل و ساختش خیلی قویه. اما اگر نظر من را بخواهید بپرسید میگم با سالید شروع کنید. سالید نرم افزار خوش دستیه. در عین حال برای کارهای ما خیلی خوب جواب میده. لازم به ذکره که توی زمینه تحلیل و ساخت هم میتونید از این نرم افزار کمک بگیرید.
و اما پیشنهاد اصلی من به دانشجویان مهندسی مکانیک. سعی کنید هر درسی میخونید با استفاده از نرم افزار هم اون درس را یاد بگیرید. فرضا داری شما بحث قاب توی استاتیک را میخونید. بعد بیا و در سالیدورکس مدل کن. بارگذاری را اعمال کن و سعی کن همون جوابی را که با استفاده حل معادلات تعادل بهش رسیدی را با استفاده از شبیه سازی بهش برسی. 
فرض کن میری دینامیک بخونی. مطمئنا یه جاهایی واقعا درکش سخت میشه. ببین چه جوری میتونی اون مساله را با استفاده از نرم افزار بررسی کنی (البته شاید برای دینامیک نرم افزار CAD جوابگو نباشه و نرم افزار ADAMS f بهتر باشه). قطعا این روند اگر پی گرفته شود حتی اگه نرم افزار جدیدی بخوای یاد بگیری ترسی نداری. چون روی پای خودت یاد گرفتی. دو اینکه مهندسی یعنی همین. یعنی این که فردا بتونی یه مساله و مشکلی را مدل کنی و براش جواب ارائه بدی.

در ضمن دوستان توجه داشته باشند که لازم نیست همه نرم افزارها را بلد باشند. کافیه دوسه تا نرم افزار را به طور اصولی یاد بگیرند. در زمینه یادگیری اول Help نرم افزار دوم کتاب آموزشی مناسب و سوم ویدئوهایی که به وفور یافت می شود.


۳ نظر ۲۸ مهر ۹۴ ، ۱۵:۰۸
عماد صادق زاده

در این پست قصد دارم مبحث جدیدی تحت عنوان نرم افزار را آغاز کنم. اهمیت آگاهی از نرم افزارهای مهندسی بر هیچ کس پوشیده نیست. ولی در این میان ممکن است سوال شود که از میان خیل عظیم نرم افزارهای موجود در یک زمینه کدام را انتخاب کنم. یا این که تاکنون نیاز خاصی به نرم افزارها نداشته ام و ممکن است در آینده هم با آن کار نکنم و فقط وقت و هزینه ای تلف شود. یا این که بهترین روش یادگیری نرم افزار چیست و از این دست سوال ها که بنده خود شاهد بودم حتی یک دانشجوی ارشد و قدیم ترها فارغ التحصیل ارشد با آن دست و پنجه نرم می کند.

اول لازم می بینم که مقدمه ای درمورد این که از چه دیدگاهی باید به این نرم افزارها نگاه شود، بگویم. درحدود پنجاه سال پیش و قبل از کاربرد گسترده رایانه ها، مهندسان هم چنان دستگاه طراحی می کردند، خط تولید راه اندازی می کردند، بارهای وارد بر یک سازه را تحلیل و بررسی می کردند. نمونه های زیادی می توان نام برد. از برج ایفل در فرانسه تا عمارت عالی قاپو یا مسجد شیخ لطف الله در ایران و ... . در حقیقت مهندسان آن زمان پیش از آن که مهندس باشند، عاشق بودند. عاشق طراحی و نوآوری. ( ناخودآگاه به یاد فیلم فاخر The imitation game افتادم) پس تمام مراحل از شکل گیری ایده، طراحی، تحلیل تا اجرا و ساخت همه توسط ذهن خلاق مهندسان انجام شده و بر روی کاغذ پیاده می شد. با پیچیده تر شدن سازه ها و دسترس بودن وسیله ای به نام رایانه که قادر بود کارهای تکراری را خیلی خوب انجام دهد، ایده استفاده از رایانه به عنوان همکار طراح مطرح شد. به همین دلیل گفته می شود CAD یعنی Computer Aided Design یا طراحی به کمک رایانه. بنابراین دانش و مهارتی باید وجود داشته باشد تا این ابزار کارآیی خود را اثبات کند. نکته دیگری که لازم است به آن توجه ویژه ای داشت آن است که آن دانش مهندسی کسب شده (مثلا در طول 4 سال کارشناسی) با آموختن مناسب نرم افزارهای مرتبط بروز پیدا می کند. این مساله ای است که در بعضی دانشگاه ها که سخت گیری بیشتری روی تئوری می شود دانشجوها با آن درگیرند. این می شود که دانشجو تسلط خوبی بر دروس مقاومت مصالح و طراحی اجزا دارد ولی قادر نیست یک قطعه ساده را طبق استاندارد طراحی و نقشه های ساخت آن را ارائه کند.

در این بخش مایلم یکی از نرم افزارهای طراحی به نام Solidworks را معرفی کنم. نرم افزارهای طراحی زیادی مانند Catia, Pro/Engineer, Inventor, NX پیشنهاد می شود. ولی در این بین به دلیل کاربری آسان (user friendly) و قابلیت بالا در موسسات آموزشی و دانشگاه های ایران با اقبال خوبی مواجه شده است. این نرم افزار براساس طراحی مهندسی ارائه شده است ولی سایر بخش های CAE و CAM را هم در حد قابل قبولی داراست. از ویژگی های جالب توجه آن گرافیک بالای نرم افزار است که امکان ارائه تصاویر با کیفیت از قطعه یا محصول نهایی با انواع و اقسام رنگ پردازی و پس زمینه فراهم می آورد. به همین دلیل متخصصان رشته طراحی صنعتی نیز از این نرم افزار بهره می برند. در پست های بعدی تلاش می شود جزییات بیشتری از این نرم افزار ارائه گردد.

۰ نظر ۱۳ خرداد ۹۴ ، ۱۸:۵۲
عماد صادق زاده

همیشه این سوال در ذهنم مطرح بوده و هست که مهندس موفق کیست. چگونه فکر می کند، چگونه کار می کند و چه برنامه ای در مواجهه با سوالات جدید دارد. اصلا آیا یک عنوان است که به کسی که در یکی از رشته های مهندسی درس می خواند می دهند.

جالب است بدانید ریشه کلمه مهندس از اندازه فارسی است. از اندازه، هندسه عربی ساخته شده است. قرار گرفتن در وزن فاعل‌ساز کلمه مهندس را دوباره به ما پس داده است. پس مهندس در تعریف ساده آن باید اندازه بگیرد، طرح بدهد و اجرا کند. اندازه گیری امور کیفی به جای خود، حتی گاهی باید کیفیت را هم اندازه گیری کند. باید بگوید نیاز بازار به این محصول تا چه حد است. باید اولویت پروژه ها و برنامه ها را اندازه گیری کند. باید میزان مشکلات را بسنجد. پس اندازه گیری یک کلمه نیست. یک دنیا حرف در خود جای داده است. از طرف دیگر مبنای کار هم قرار می گیرد. پس عدم استفاده درست از ابزار مناسب و یا اشتباه در این فرآیند، حتی درصورت درست بودن ادامه را، تباهی کار را در پی دارد.

مهندس باید برای حل مسئله طرح بدهد. طرح خود در چندین لایه مطرح است. اول باید بگوید چه مسیری برای حل مسئله طی شود. این در حقیقت کلی ترین طرح است. مطالعات بیشتر اجزای مسئله را بیشتر مشخص می کند. پس از آن با استفاده از یک نفر کارشناس یا گردهم‌آیی مجموعه‌ای از کارشناسان، طرح جزئی با قابلیت اجرا ارائه می‌شود. در نهایت با در اختیار گذاشتن طرح به مهندسان و مدیران اجرایی و گردهم‌آیی مجموعه‌ای از کارگران، تکنسین‌ها، مهندسان و مدیران طرح وارد مرحله اجرایی شده و به بار می نشیند.

تا اینجای کار مبنای مشخصی ریخته شد که وقتی می گوییم مهندس بدانیم با چه پدیده ای روبه رو هستیم! حال می خواهیم بدانیم این پدیده چگونه می تواند موفق هم باشد!! در این مجموعه نوشته ها که به مناسبت روز مهندس کلید خورده است، سعی می کنم ویژگی های یک مهندس آن هم از نوع موفقش (!) را البته از دیدگاه خودم براتون بگم.

من اولین ویژگی را بینش و آینده‌نگری می دونم. کسی که این توانایی را داشته باشه که نیاز را درست و به موقع تشخیص دهد. یک مهندس خوب را با این ویژگی برجسته می تونم بیل گیتس را نام ببرم (البته از نظر آکادمیک مهندس حساب نمیشه، چون درس دانشگاهی را نیمه کاره رها کرد!). در اواخر دهه 70 با دوستش به این ایده فکر می کنند که هر خانه نیازمند یک رایانه شخصی خواهد بود. جالب اینجا است که در آن زمان، این ایده دیوانگی قلمداد می شد. ولی با طرح و برنامه دقیق، می بینیم که نه تنها ایده محقق شده است بلکه بیل گیتس با سرمایه ای بیش از 80 میلیارد دلار از ثروتمندترین افراد روی کره زمین محسوب می‌شود. مهندس دیگر را هنری فورد می توان نام برد. او نیز بدون داشتن تحصیلات آکادمیک توانست تحولی در عرصه خودروسازی ایجاد کند. ایده او این بود که با توجه به مشکلاتی که استفاده از اسب به همراه دارد، باید آن را با موتور محرک قدرتمندی (ابتدا بخار و بعد موتور احتراقی) جایگزین ساخت. او نیز در جهتی گام برداشت که هر خانواده ای بتواند از محصول او استفاده کند.

دومین ویژگی را به روز بودن می دانم. مهندس باید در جریان آخرین اخبار و فناوری های موثر بر کار خود باشد. پس اول باید پارامترهای تاثیرگذار بر کار خود را شناسایی کند. این پارامترها می توانند قیمت ارز و نفت، روابط سیاسی و بین المللی، قوانین و قراردادهای مصوب ملی و بین المللی و ... باشند. از طرف دیگر باید با فناوری روز به پیش برود. اگرچه روزی مکان مناسب در بازار برای فروش محصول کارایی داشت ولی اکنون باید بفهمد که فروش آنلاین نقش چشمگیری در فروش شرکتها ایفا می کند و خود را برای این تغییر تدریجی آماده کند. در غیر این صورت حذف تدریجی خود را خواهد دید. اگرچه روزی محصول را با فناوری مرسوم آن زمان تولید می کرده است اما با رصد فناوری های نوین باید درصدد باشد تا با کاهش قیمت و افزایش کیفیت از رقبا پیشی گیرد.

 

در ادامه این سری مباحث به سایر ویژگی ها همچون خلاقیت، ارتباط اجتماعی، وقت شناسی، مطالعه پرداخته می‌شود. با ارائه نظرات ارزشمند خود ما را در اصلاح و تکمیل این مباحث یاری فرمایید.

 

پی نوشت: ادیبی می گفت که تدوین زبان عربی به صورت قانون‌مند کار ایرانیان بوده است. این است که می بینی به طور معمول مردم جمله ای را بدون استفاده از کلمه ای عربی به پایان نمی‌رسانند. من به شخصه حس خوبی به آن اشخاص ندارم. به نظر شما در زمان کنونی چه کسانی همچون ادیبان عرب زبان ایرانی در غنای تمدنی غیر می کوشند؟

۰ نظر ۲۹ بهمن ۹۳ ، ۱۳:۱۳
عماد صادق زاده